Żelechów (powiat garwoliński)



Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej samej nazwie .

Współrzędne: 51°48" N 021°54" E Geografia

Żelechów
Herb
Herb Żelechowa
Województwo mazowieckie
Powiat garwoliński
Gmina
 - rodzaj
Żelechów
miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1447
Burmistrz Leonard Gula
Powierzchnia 12,14 km
Położenie 51° 48" N
21° 54" E
Liczba mieszkańców   ( 2004 )
 - liczba ludności
 - gęstość

4065
334,8 os./km
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
25
Kod pocztowy 08-430
Tablice rejestracyjne WG
TERC10
( TERYT )
1142103144
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
ul. Piłsudskiego 47
08-430 Żelechów
tel. 25 754-11-44; faks 25 754-11-44
( e-mail )
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Przedwojenny widok północnej pierzei rynku i kościoła parafialnego.
Powiększ
Przedwojenny widok północnej pierzei rynku i kościoła parafialnego.
Podobne ujęcie obecnie.
Powiększ
Podobne ujęcie obecnie.

Żelechów to miasto we wschodniej Polsce , w woj. mazowieckim , w powiecie garwolińskim , siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żelechów . W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. siedleckiego . Według danych z 31 grudnia 2004 , w Żelechowie mieszkało 4065 mieszkańców. Miasto położone jest 52 km od Siedlec , 85 km od Warszawy i 85 km od Lublina .

Spis treści

Historia

Pierwsza wzmianka o Żelechowie pochodzi z 1282 roku. Prawa miejskie uzyskał w roku 1447 . Było to miasto prywatne, początkowo należało do rodziny Ciołków , która zresztą później przybrała nazwisko Żelechowskich. W 1447 roku miasto uzyskało prawo do organizowania targów we wtorki i jarmarków w dniu św.Stanisława . Później uzyskiwało kolejne terminy dla tych wydarzeń. Targi we wtorek odbywają się do dnia dzisiejszego. Jako miejscowość Żelechów był ważny i rozwijał się szybko, niestety bardzo ucierpiał w czasie potopu szwedzkiego co zahamowało rozwój. Żelechów w swojej historii często zmieniał właścicieli, w 1792 roku został nim Ignacy Wyssogota Zakrzewski - pierwszy prezydent Warszawy , wytyczono wtedy rynek i wybudowano ratusz, a także założono nowy cmentarz.

W 1795 r. Żelechów znalazł się w granicach zaboru austryjackiego . W czasie wojen napoleońskich w Księstwie Warszawskim , a później w Królestwie Polskim . W latach 1828 - 1831 Joachim Lelewel był posłem na sejm z powiatu żelechowskiego. Miejscowe liceum ogólnokształcące nosi jego imię. Powstanie styczniowe było bardzo ważnym wydarzeniem w historii miasta. Dyktator powstania Romuald Traugutt mieszkał tam w 1845 , służył jako oficer batalionu saperów. W czasie powstania w okolicy doszło do wielu potyczek, mieszkańcy miasta brali aktywny udział w walkach. W mieście stacjonowały wojska carskie , które dokonały wielu szkód. Po tych wydarzeniach miasto przestało być prywatne, uwłaszczono okolicznych chłopów , wybudowano garnizon, który korzystnie wpłynął na gospodarkę. Nastąpił okres szybkiego rozwoju, powstało wiele zakładów rzemieśliniczych i przemysłowych, działały szkoły elementarne , straż pożarna , cechy i inne instytucje. Szczególnie wtedy Żelechów stał się znany z produkcji butów . W 1880 roku dużą część miasta strawił pożar, ale miasto szybko odbudowano, a w miejsce drewnianych domów zaczęły powstawać murowane kamienice. W 1919 roku miasto liczyło 7800 mieszkańców. W okresie międzywojennym działało tam około 800 sklepów i warsztatów. W 1939 roku w Żelechowie mieszkało już około 9000 mieszkańców.

W czasie II wojny światowej w mieście istniało getto , gdzie na małym obszarze skupiono około 10000 Żydów , wielu z innych polskich miast, szczególnie Garwolina bardzo zniszczonego wskutek bombardowania. We wrześniu 1942 roku rozpoczęła sie likwidacja getta, ludność wywożono do obozu w Treblince . Ponieważ panował przy tym chaos, wielu udało się uciec, tych których na tym przyłapano mordowano na miejscu. Zginęło tak około 1000 osób. W okolicy działała Armia Krajowa . 27 lipca 1944 r. do miasta wkroczyła Armia Czerwona , mieszkało tam wtedy około 4000 osób.

Zabytki

W centrum miasta znajduje się kościół parafialny , wybudowany w latach 1889 - 1894 w stylu neobarokowym . W tym samym miejscu istniał wcześniej drewniany kościół, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z 1326 roku, spłonął on jednak w 1692 roku. Na obrzeżu miasta istnieje także kościół filialny pod wezwaniem św.Stanisława , wybudowany w 1741 przez Wacława Rzewuskiego , ówczesnego właściciela Żelechowa. Znajduje się tu także klasycystyczny pałac w wraz z parkiem i oficyną, którego budowę rozpoczął Jerzy Lubomirski w 1762 roku, a ostatecznie zakończył ostatni właściciel miasta Żelechowa, Jan Ordęga w 1838 roku. Jan Ordęga wybudował także w 1852 roku kaplicę grobową na cmentarzu parafialnym. W Żelechowie znajduje się jeden z największych rynków w Europie z położonym w centralnym miejscu dwukondygnacyjnym ratuszem z sukiennicami powstałym w XVIII wieku . Poza tym wiele drewnianych domów z XIX wieku .

Gospodarka

Ośrodek usługowy regionu rolniczego; przemysł maszynowy, spożywczy i obuwniczy.

Sport

W mieście działa klub sportowy Sęp Żelechów założony w 1921 roku. Drużyna piłkarska wchodząca w skład klubu, gra w biało niebieskich barwach, obecnie w mazowieckiej lidze okręgowej w grupie Siedlce. Największym sukcesem Sępa było granie w III lidze w sezonie 1981 / 1982 .

Transport

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 807 Łuków - Maciejowice . Miasto położone 12 km, od trasy międzynarodowej E372 .


Linki zewnętrzne


Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBelech%C3%B3w "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:34:20.482843